« ز اسلام بيگانه ، با كفر خويش » معرّفى كرده « 1 » و در افسانهء مشهورى ، كه نخستين‌بار در اسرارنامهء عطّار و سپس در مآخذ ديگر آمده است ، ابو القاسم كرّكانى / كرّگانى به دست‌آويز اينكه فردوسى مادح گبران و كافران بود بر پيكر وى پس از وفات نماز نخوانده است . « 2 » در خاوران‌نامهء ابن حسام خوسفى هرچند كه جغرافياى وقوع داستان و سرزمينهاى محلّ نبرد حضرت على ( ع ) و يارانشان بيرون از ايران است ، بيشتر نامهاى بزرگان و پهلوانان آن مناطق ، كه در برابر امام دشمنى مىورزند ، ايرانى و جالب اينكه از اسامى شاهنامه‌اى ( نظير جمشيد ، گيو ، گودرز ، سام ، تهمتن ، فريبرز ، شهريار و پيروز ) است . حتّى تصريح شده كه بهمن ، پسر اسفنديار و جانشين گشتاسپ در شاهنامه ، طلايه‌دار سپاه خاوران است و به‌دست مالك اشتر كشته مىشود . درفش كاويان برفراز سر جمشيدشاه خاورى ، مهتر دشمنان امام ، برافراشته شده است . حضرت على ( ع ) را در يكى از سرزمينها ( قام ) به قبول كيش زرتشت فرامىخوانند و ايشان برهم‌زنندهء آيين زرتشت معرّفى مىشوند . « 3 » بر خلاف شواهد ديگر ، كه تعارض شاهنامه و موضوعات آن با اخبار و شخصيّتهاى دينى - مذهبى به عنوان عقيده و استنباط عدّه‌اى و در متن آثار و اشعار آنها مطرح شده است ، در اينجا معتقدان تلقّى مورد بحث ، موضوع را به قالب داستان كشانيده و خود امام على ( ع ) و يارانشان را در برابر نامها ، كسان و دين ايران پيش از اسلام قرار داده‌اند ( همهء اسلام در برابر همهء كفر ! ) تا شايد به زعم خويش برترى امام بر يلان و شهرياران ايران باستان و نهايتا اسلام و تشيّع بر كيش زرتشت را با شدّت و صراحت بيشترى نشان دهند و اگر دراين‌باره ترديد و انتقادى بوده باشد ، با اسناد اساس تقابل به حضرت على ( ع ) و تاريخى - روايى

--> ( 1 ) . براى ديدن بيتها ، رك : سرچشمه‌هاى فردوسىشناسى ، محمد امين رياحى ، صص 464 - 465 . ( 2 ) . براى نمونه ، رك : اسرارنامه ، عطّار ، صص 229 - 230 . ( 3 ) . براى ابيات ، رك : تازيان‌نامهء پارسى ( خاوران‌نامه ) ، ابن حسام خوسفى ، ص 136 / ب 1536 ؛ صص 143 - 145 ؛ ص 140 / ب 1616 ؛ ص 289 / ب 4404 و 4405 ؛ ص 281 / ب 4236 و 4237 .